Het nieuwe kabinet wil de woningcrisis beteugelen door dertig grote nieuwbouwlocaties te realiseren. Maar volgens Rijksbouwmeester Francesco Veenstra, een belangrijke adviseur van de regering over wonen, levert dat op korte termijn weinig op. Daarom breekt hij een lans voor woningsplitsing.

Dat houdt in dat huiseigenaren een al bestaand huis ombouwen tot meerdere zelfstandige woningen. Rijtjeshuizen, een groot deel van de Nederlandse woningvoorraad, zijn daar volgens Veenstra zeer geschikt voor.

Het is aan gemeentes om mogelijk te maken dat huiseigenaren kunnen splitsen, maar volgens de Rijksbouwmeester vraagt het ook "een beetje koers" van het kabinet. Die zou wet- en regelgeving kunnen aanpassen.

Dertig nieuwe wijken en steden

De realisatie van grote nieuwbouwlocaties is ook van groot belang, zegt Veenstra, maar "meer voor de lange termijn". Mensen die op dit moment een dak boven hun hoofd zoeken, hebben vooral baat bij het beter benutten van de op dit moment al bestaande woningvoorraad.

Toch wordt in het regeerakkoord van D66, VVD en CDA vooral ingezet op die dertig grote nieuwbouwlocaties. Het kan gaan om nieuwe wijken, maar ook om geheel nieuwe steden. Navraag van Nieuwsuur leert dat 21 van die nieuwbouwlocaties al langer in beeld zijn. De negen andere plekken moet kersverse volkshuisvestingminister Elanor Boekholt-O'Sullivan nog aanwijzen.

Rijksbouwmeester Veenstra ziet weinig in het plan om compleet nieuwe steden te maken. Bijbouwen in of naast al bestaande woonkernen is logischer "om de reden dat we daar alle infrastructuur al hebben, zoals scholen, winkels, wegen en openbaar vervoer".

Wel waarschuwt hij voor 'kiloknallerarchitectuur' als de regering alleen inzet op kwantitatief bouwen. Dat kan op relatief korte termijn enigszins de wooncrisis bezweren, maar het is de vraag of mensen over enkele decennia nog willen wonen in panden zijn die er niet mooi uitzien en zich vooral richten op één specifieke doelgroep.

"We hebben een rijke architectuur in Nederland. Laten we die inzetten om leefbare buurten te maken. Als te veel mensen in één gebouw samenleven, werk je niet aan een weerbare samenleving."

Tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar kwam D66 met het opvallende plan de wooncrisis te bezweren door tien nieuwe steden te bouwen. Lijsttrekker Rob Jetten, inmiddels premier, noemde die opvallende ambitie ook tijdens enkele verkiezingsdebatten. Deskundigen, zoals woningbouwhoogleraar Peter Boelhouwer, waren eerder al zeer kritisch op het plan.

In het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA worden de tien steden niet genoemd. Wel wordt dus gesproken over minstens dertig grote nieuwbouwlocaties, precies zoals dat stond in het verkiezingsprogramma van de VVD.

Cees W. de Jong is auteur van een boek over bouwplannen die nooit zijn uitgevoerd. Hij is sceptisch over de kabinetsplannen: