"Dag lieve kijkbuiskinderen, oogjes dicht en snaveltjes toe." Voor een grote groep Nederlanders zullen deze woorden een golf van nostalgische gevoelens teweegbrengen. In de jaren zestig en zeventig was het tv-programma De Fabeltjeskrant voor het slapengaan vaste prik voor Nederlandse kinderen én volwassenen. En nu is het Grote Dierenbos terug: alle afleveringen komen in verbeterde beeld- en geluidskwaliteit op YouTube.

De eerste tien afleveringen zijn vanavond op YouTube geplaatst. Ook komt er een nieuwe animatieserie met de vertrouwde karakters van het dierenbos. Die is nog in ontwikkeling.

"De hoofdrolspelers uit De Fabeltjeskrant zijn in het Nederlandse collectief geheugen gebeiteld, en ook bij mij. Ik ben ontzettend blij dat het eindelijk is gelukt", zegt Robin de Levita, de producent van de heropleving van De Fabeltjeskrant. Zijn vader, tv-producent Loek de Levita, stond aan de wieg van het tv-programma.

Levenswerk

"De grote motivatie achter dit alles, is dat mijn vader samen met Thijs Chanowski de serie heeft geproduceerd. Het was zijn levenswerk. Mijn vader heeft zijn hele leven opgebouwd om iets moois, iets liefs te maken."

Het heeft twintig jaar geduurd om alle 1600 afleveringen te digitaliseren, vertelt hij.

Tussen de één en twee miljoen mensen keken dagelijks naar De Fabeltjeskrant. Het programma werd in veertig landen uitgezonden.

Die populariteit was voor een groot deel te danken aan Leen Valkenier, de schrijver van de afleveringen. "Hij kon heel mooi spelen met taal", zegt Fabeltjeskrantkenner Patrick Bremmers. Hij schreef het boek Hallo, Meneer de Uil: 50 jaar Fabeltjeskrant, ter ere van de vijftigste verjaardag van de tv-serie in 2018.

"Je zag dat terug in de wijze waarop hij Meneer de Uil liet spreken als een oud mannetje. Hij gebruikte woorden die zelfs in de jaren zestig en zeventig niet meer gebruikt werden. Het woord 'versnapering' voor snacks, bijvoorbeeld."

Ook vonden de makers het leuk het publiek soms te plagen, bijvoorbeeld door Meneer de Uil aan het einde van de aflevering met zijn andere oog te laten knipogen. "Nou, daar kregen ze dus zakken vol post over. 'Wat gebeurt er nou? Mijn kind is helemaal overstuur. Willen jullie Meneer de Uil gewoon weer met zijn goede oog laten knipogen?' Dat is toen ook gebeurd."

De iconische poppen van onder meer Meneer de Uil, Bor de Wolff, Juffrouw Ooievaar en Lowieke de Vos worden nog altijd tentoongesteld in het Museum Beeld en Geluid. "Het grappige was, die beesten konden maar heel weinig", zegt producent De Levita. "Ze konden alleen praten en naar links en rechts bewegen. En toch vond iedereen die karakters zo invoelbaar. Dat is echt kunst."

Hoe kijken kinderen van nu naar De Fabeltjeskrant? In de buitenschoolse opvang van het Kinderkunstmuseum geven kinderen hun ongezouten mening:

De afleveringen sneden altijd actuele thema's aan die daadwerkelijk in het nieuws speelden. Toen al kwamen onderwerpen als woningnood, emancipatie en milieuvervuiling aan bod. "Dingen die nog steeds relevant zijn", zegt De Levita.

Dat maakte het programma ook leuk voor volwassenen, zegt Bremmers. "Er zaten allerlei grappige kwinkslagen in en verwijzingen naar onze samenleving. De hippies kwamen bijvoorbeeld aan bod via het personage Rocus de Vrije Vogel. De samenleving die je tien minuten later in het grotemensenjournaal zag, zag je eerst in De Fabeltjeskrant."